Biologische boer als natuurbeheerder

Biologische landbouw en natuur passen bij elkaar, omdat deze vorm van landbouw zoveel mogelijk wil inspelen op natuurlijke processen. De biologische boer stimuleert kringlopen met een actief bodemleven, werkt met een lage input aan nutriënten en laat het gebruik van kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen achterwege. Bovendien hebben deze bedrijven vaak een grotere variatie aan gewassen. Daarom komen op biologische bedrijven gemiddeld hogere natuur- en landschapswaarden voor. Op veel bedrijven wordt echter weinig gedaan met deze gunstige basisfactoren voor biodiversiteit. De biologische landbouw wil zich ook meer verbinden met maatschappij en omgeving. Dit doet ze ondermeer door de bijdrage van de biologische landbouw aan biodiversiteit verder te ontwikkelen, praktisch te borgen en het gelijktijdig realiseren van een duurzame resultaatsbeloning voor deze inspanningen.

Natuur als maatschappelijke dienst
Agrarische cultuurlandschappen herbergen veel soorten planten en dieren die aan extensievere vormen van landbouw zijn gebonden. Veel van deze soorten worden momenteel bedreigd door de toenemende mechanisering en schaalvergroting in de landbouw. Biologische bedrijven zijn dankzij hun milieuvriendelijke bedrijfsvoering geschikt om natuur en landschap te beschermen en ontwikkelen. Dat is profijtelijk voor iedereen en daarmee een vorm van maatschappelijke dienstverlening.

natuurbeheer

Om dit proces te stimuleren is de Natuur- en Landschapsnorm (NLN) ontwikkeld:

  • 5% van het bedrijfsareaal bestaat uit streekeigen landschapselementen;
  • De boer beheert de landschapselementen;
  • Het afval van beheer wordt opgenomen in de bedrijfskringloop;
  • Dieren worden niet verstoord tijdens de voortplantingsperiode;
  • Het erf is voor 40% groen;
  • Er is ruime vruchtwisseling op bouwland.

Bedrijven zien voordelen in het gericht bezig zijn met natuur en landschap, waarbij een financiële tegemoetkoming een voorwaarde is. In hun ogen levert het een groter draagvlak voor het bedrijf, het geeft extra inkomen bijvoorbeeld via versterking van de directe verkoop en aantrekkelijker maken voor bezoekers, en het heeft een positieve invloed op de landbouwproductie. Dit verklaart ook dat de meeste biologische bedrijven gemotiveerd zijn om natuur en landschap te integreren in hun bedrijfsvoering.
  

 Kernpublicaties
Biologische boeren maken werk van groene diensten, een tussenstand (bioKennis bericht)
Biologische boer als natuurbeheerder (bioKennis bericht)
Biologische boeren gaan groene diensten leveren (bioKennis bericht) 
Kijk op multifunctionele landbouw, omzet en impact 2007-2009 (pamflet Wageningen UR) 
Op weg naar een Natuur- en Landschapsnorm : eerste verkenning van de inzet van biologische bedrijven voor natuur en landschap (rapport Wageningen UR) 
 
 Meer publicaties
"Ik heb zesduizend boompjes aangeplant": het gehele boerenbedrijf als landschapselement (artikel Ekoland) 
Kijk op multifunctionele landbouw: omzet en impact (pamflet Wageningen UR)
Meer publicaties in de bioKennis Mediatheek

Trefwoorden: multifuntioneel, natuurbeheer, landschapbeheer

 Dossier nieuwsberichten
15-09-2010 Natuurbeheer kan bijdragen aan bio-based economy
01-02-2010 Samenwerking natuur en landbouw: Boeren hebben veel te bieden
08-01-2010 Biologische boeren gaan groene diensten leveren
10-07-2009 Kijk op multifunctionele landbouw
18-03-2009 Biologische boer als natuurbeheerder
31-07-2008 Kansen voor samenwerking biologische boer en natuurbeheerder
25-10-2007 Biologische landbouw als leverancier van biodiversiteit en landschap

 Lopende projecten
  Biologische boeren als beheerder voor natuurorganisaties 
 
 
 Contactinformatie

Merijn Bos
, Louis Bolk Instituut