bioKennis

Compost uit natuur en landschap

Bij het beheer van natuurgebieden en landschapselementen zoals houtwallen, rietlanden en singels,  komen grote hoeveelheden plantaardig materiaal vrij. Afvoer en verwerking van  dit materiaal drukken zwaar op de beheerskosten. Biologische boeren kunnen die  druk verlichten door het materiaal na compostering te gebruiken. Sinds enkele jaren  worden de mogelijkheden onderzocht. Landbouwkundige, natuurlijke en juridische  overwegingen spelen een rol.

Natuurbeherende organisaties hebben te maken met naar schatting 100.000 tot 200.000 ton plantaardig materiaal per jaar uit natuurterreinen zoals rietvelden, laagproductieve hooilandjes en regelmatig gemaaide heide. Boeren hebben de beschikking over composteerbaar materiaal van het eigen bedrijf en van gepachte gronden, bijvoorbeeld in de vorm van late maaisneden met te lage voederwaarden, maar ook andere gewasresten en maaisel en snoeisel uit landschapselementen.

Waarom composteren?
Van oudsher wordt materiaal uit de omgeving gebruikt; het speelde een essentiële rol bij de verzorging van de bodemvruchtbaarheid. Eeuwenlang zijn heideplaggen en hooi benut ter aanvulling van de mineralenkringloop op het bedrijf. Vandaag de dag liggen de relaties anders: de meeste natuur wordt beheerd door natuurbeherende organisaties, waardoor materialen uit natuurgebieden minder bereikbaar zijn voor de landbouw.

In het licht van de steeds strengere regelgeving rond bemesting en de toenemende vraag naar 100% biologische meststoffen, is het sluiten van regionale mineralenkringlopen door verbinding van landbouw met natuurbeheer weer onder de aandacht gekomen. Compostering van plantaardig materiaal stabiliseert de mineralen in organische stof, doodt ziektekiemen en onkruidzaden, en levert een schoon product dat bijdraagt aan duurzame bodemkwaliteit. Bovendien zal compost van materialen uit natuurgebieden als biologische meststof toegepast mogen blijven worden; natuurgebieden gelden als biologisch oorsprongsgebied.
 

Kernpublicaties

Compost uit natuur en landschap

Compostering van natuurgras in het gebied van de Drentsche Aa

Meststoffen uit natuurterrein: biologische sector laat kansen liggen : verslag workshop 26 november 2009

Retourstromen van nutriënten en organische stof naar de biologische landbouw

Van wieg tot wieg : van regel tot regel

Meer publicaties

Beheer van de bodem moet anders

Organische stof heeft nog veel geheimen

Compostwijzer Compost maken in vier stappen

Composteren van organisch afval

Composteren in theorie en praktijk: bericht van Warmonderhof

Meer publicaties in de bioKennis Mediatheek

Trefwoorden: compost, composteren