Functionele agrobiodiversiteit

De agrarische sector werkt in en met de natuur. In die natuur zijn er allerlei planten, dieren en processen aanwezig die een positief effect hebben op onze landbouwproductie. Denk bijvoorbeeld aan het bestuiven van gewassen door bijen en hommels, het verbeteren van de bodemstructuur door de activiteiten van regenwormen of allerlei micro-organismen die de bodemgezondheid verbeteren. Ook de beheersing van ziekten en plagen door natuurlijke vijanden valt hieronder. Al die nuttige functies van de natuur op de landbouw noemen we Functionele Agrobiodiversiteit (FAB). Naast het lopende onderzoek en demonstraties past een aantal telers FAB op hun bedrijf toe. Wat heeft dit aan kennis en ervaring opgeleverd en wat kunnen we ermee in de praktijk? In dit dossier is informatie beschikbaar over de belangrijkste resultaten en kansrijke maatregelen.   

Door FAB te stimuleren, kan het natuurlijke vermogen worden vergroot om ziekten en plagen te beheersen in cultuurgewassen. Hierbij gaat het enerzijds om het creëren van continuïteit voor antagonisten en natuurlijke vijanden en anderzijds om het creëren van discontinuïteit voor de overleving of populatieopbouw van pathogenen. Soms leiden FAB maatregelen tot een goede onderdrukking van lastige plagen in de akkerbouw. Maar het is geen wondermiddel. Zo is het nog niet mogelijk om grote problemen in de biologische teelt te beheersen, zoals Phytophthora in aardappelen en valse meeldauw in uien.

Maatregelen voor Functionele Agrobiodiversiteit
Functionele agrobiodiversiteit is geen wondermiddel om problemen met ziekten en plagen op te lossen. Mogelijkheden zijn er wel bij de beheersing van enkele belangrijke plagen zoals wortelvlieg, luizen en trips. U kunt de agrobiodiversiteit verhogen door:
- Uitbreiden van natuurelementen op en rond het bedrijf, maak zo
  nodig afspraken met de locale beheerder.
- Kiezen voor een vruchtopvolging die ongewenste ziekten en
  plagen minder kansen geven.
- Bewuste keuze en inzet van groenbemesters waarbij juist
  regulering en geen stimulering van pathogenen plaatsvindt.
- Zorgen voor alternatief voedsel voor biologische bestrijders
  verspreid rond de akker en verspreid in tij
d.

2-jarige bloemstrook

Door actief met bovenstaande maatregelen aan de slag te gaan kunnen zowel biologische als gangbare landbouwers veel profijt van FAB-maatregelen hebben en stabielere productiesystemen creëren die minder gevoelig zijn voor ziekten en plagen.
 

 Kernpublicaties
 Functionele agrobiodiversiteit, wat werkt? (bioKennisbericht)
 Routeplanner voor duurzaam bodembeheer en functionele agrobiodiversiteit: vliegende start SPADE (rapport)
 Biodiversiteit en bodembeheer in de landbouw (rapport)
 Instrumentenkaart: natuurlijke vijanden
 Bedrijfskaart biodiverse akkerbouw en groententeelt
 Functionele agrobiodiversiteit (artikel ekoland)
 Het hoe, wat en waarom van: Functionele agrobiodiversiteit (artikel ekoland)
 

 Meer publicaties
 Functionele agro biodiversiteit (LTO FAB II) Rapport)
 Rapportage FAB 2006: Functionele Agro Biodiversiteit  (Rapport)
 Eindrapportage FAB 2005-2007: Functionele Agro Biodiversiteit (FAB) (Rapport)
 Kennisakker (website)
 Dossier Agrobiodiversiteit van Wageningen Bibliotheek (website)

 Meer publicaties in de bioKennis Mediatheek

 
bloemen akkerrand
 Dossier Nieuwsberichten

16-06-2010  Biodiversiteit levert weerbaarheid

04-12-2009  Veel actieve mycorrhiza’s in landbouwgronden

03-12-2009  Functionele agrobiodiversiteit

04-11-2009  Akkerrand helpt natuur

10-09-2009  Gereedschapskist voor biodiversiteit en landbouw   

16-07-2009  Onderdrukking van bodemgebonden ziekteverwekkers

01-07-2009  Functionele agrobiodiversiteit, wat werkt?

02-03-2009  Inzet van natuurlijke vijanden in conservenerwt werkt

26-02-2009  Diversiteit in en rondom een sluitkoolperceel

20-02-2009  Biologische beheersing trips in prei

14-08-2008  Mondriaanperceel in Lelystad

16-01-2007  Kennis plagen en natuurlijke vijanden testen

09-05-2006  Functionele biodiversiteit en polycultuur binnen De Smaak van Morgen


 
 Lopende projecten
 Stabiliteit door diversiteit. Systeemaanpak voor beheersing van ziekten en plagen
 Innovatiegroep ziekte en plaagbestrijding
 Tripsbeheersing door natuurlijke vijanden en mengteelten
 Phytophtora bestrijding biologische aardappel
 Agrobiodiversiteit in relatie tot preventie en beheersing van plagen
 Stimulering van ziektewerend vermogen van de bodem
 Ondergrondse-bovengrondse interacties
 Bekendheid FAB & mogelijkheden tot combineren FAB-randen en akkerranden
 FAB2


 Contactinformatie

Rob van den Broek, Wageningen UR