Rendabele biologische komkommerteelt

De biologische komkommerteelt is in meerdere opzichten een lastige teelt. De kwetsbaarheid van het gewas is groot, zowel vanuit de bodem als vanuit de lucht liggen belagers op de loer. Glastuinders zijn daarom op zoek naar een teeltsysteem dat past bij de grondteelt en voldoende productie plus kwaliteit oplevert. Om glastuinders meer zekerheid te bieden, zijn zaadbedrijven en onderzoekers op zoek naar geschikte onderstammen en rassen. Op de bedrijven zelf wordt veel geëxperimenteerd met teeltsystemen, van traditioneel tot hoge draad en wat ertussenin valt.

Grondgebonden plagen
Bij de intensieve glastelers staat het wortelknobbelaaltje (Meloidogyne incognita) als schadeveroorzaker op één. Voor de beheersing van aaltjes komen meerdere maatregelen in aanmerking. De meest preventieve oplossing is “ruime” vruchtwisseling met gewassen die ongevoelig zijn voor aaltjes. Een alternatief voor vruchtwisseling is de inpassing van groen-bemesters die ongevoelig of resistent zijn tegen aaltjes, een voorbeeld hiervan is de Tagetes.

Tagetes

komkommeronderstamOnderstammen

Bedrijven die planten in met aaltjes besmette grond, zijn genoodzaakt om te telen op onderstammen.
In de biologische teelt wordt “Harry” (Syngenta) veel gebruikt. Dit is een selectie van de soort Sicyos angulatis, een komkommerachtige uit Azië. Deze onderstam blijkt goed te groeien onder koelere omstandigheden.

Pissebedden en miljoenpoten
Bij inventarisaties op biologische bedrijven zijn vier soorten pissebedden waargenomen. Bij drie soorten is vastgesteld dat deze schade veroorzaken aan de planten. Schade ontstaat vooral bij grote populatiedichtheden. Teeltmaatregelen om populaties te beperken zijn:
  • Minder compost aanvoeren en deze inwerken in de bovenlaag; pissebedden en miljoenpoten leven voornamelijk van dood organisch materiaal.
  • Kippen en kwartels hebben ook pissebedden op het menu staan en dunnen de populatie uit. Wel ervoor zorgen dat
    de dieren zich verspreiden door de kas (meerdere bijvoerplaatsen).
  • Ferramol doodt naast slakken ook pissebedden; wel zorgen voor bevochtiging van de korrels.
  • Als noodmaatregel oppervlakkig stomen, waarbij ook onkruidzaden worden gedood.
Schimmels
Schimmels die schade brengen aan het gewas zijn: Botrytis, valse meeldauw, echte meeldauw en Sclerotinia. Tegen echte meeldauw zijn eerdere resistente of tolerante rassen verkrijgbaar. Inmiddels zijn er enkele middelen op de markt die ook in het biologische teeltsysteem gebruikt mogen worden. Daarnaast veroorzaakt Mycosphaerella veel vruchtschade indien sporen en klimaat-omstandigheden hiervoor aanwezig zijn.

Bovengrondse plagen
De meeste belagers zijn met biologische bestrijders in de hand te houden, maar bij overbelasting of groeistagnatie duiken plagen snel op. Tegen trips en witte vlieg zijn meerdere roofmijten verkrijgbaar.
 

 Kernpublicaties
Rendabele biologische komkommerteelt (bioKennis bericht)
Totaalconcept komkommerteelt 2008-2010: teeltproef 2008 aan Innokom + teeltsysteem met belichting en geconditioneerd telen (rapport Wageningen UR)
 
 Meer publicaties
Gevoeligheid komkommeronderstammen voor aaltjes in de biologische teelt van komkommer 2007 (voorjaarsteelt)
(artikel bioKennis) 
Gevoeligheid komkommeronderstammen voor aaltjes in de biologische teelt van komkommer 2007 (najaarsteelt) 
(artikel bioKennis) 
'Volledige resistentie tegen alle aaltjes is een utopie' (artikel Onder Glas) 
Meer publicaties in de bioKennis Mediatheek

Trefwoorden: komkommerteelt

 Dossier nieuwsberichten
1-12-2011 Onderstammen voor meer teeltzekerheid
13-04-2010 Natuurlijk middel biedt weer perspectief
29-03-2010 Beheersing wortelknobbelaaltjes vraagt systeemaanpassingen
11-09-2008 Koud telen onder glas
31-07-2008 Gunstig marktperspectief ‘Vergeten Komkommers’
22-05-2007 Basisbemesting in glastuinbouw kan omlaag
15-03-2007 De biologische kringloopkas van de toekomst
12-10-2006 Semi-gesloten kas veelbelovend

 Lopende projecten
  Middelen en methoden tegen wortelknobbelaaltjes
  Biologische grondontsmetting tegen ziekten en plagen
  Onderstammen biovruchtgroenten
  BIO-WISSELKAS - Wisselteelt in de biologische groententeelt onder glas tegen bodemziektes en plagen
  BIO-VITAALKAS - Het ontwerpen van een stuurbaar bodemziekten- en plaag bodemweerbaar teeltsysteem
 Contactinformatie
Leen Janmaat, Louis Bolk Instituut
Jan Janse, Wageningen UR