Stikstofbeheer in akkerbouw en vollegrondsgroententeelt

Stikstof speelt in twee opzichten een sleutelrol in de biologische akker- en tuinbouw. Stikstof bepaalt in belangrijke mate de potentiële opbrengst, en stikstof is een contaminant in geval van uitspoeling en NOx-emissie. De EU-gestuurde nationale wetgeving en de EKO-normering (naar 100% bio mest) zullen aangescherpt worden. Reden genoeg dus om goed te weten hoe de stikstofdynamiek van uw bedrijf in elkaar steekt en om te weten waar sturingsmogelijkheden liggen. Het computerprogramma NDICEA levert hiervoor betrouwbare en perceelspecifiek informatie op.

Vanggewassen
Stikstof kan aan gewassen worden toegediend in de vorm van dierlijke mest en door de teelt van vlinderbloemigen. De toegediende stikstof wordt slechts ten dele door de gewassen opgenomen. Verlies van resterende stikstof is te voorkomen of te beperken door de teelt van vanggewassen na de hoofdteelt. Naast deze rol in het mineralenmanagement dragen vanggewassen bij aan bodemstructuur en erosiepreventie en beperken ze onnodige milieuverliezen. Of de inzet van vanggewassen effectief is, hangt vooral af van het teeltsucces.

Phaecelia

Vlinderboemigen
LupineDe aanvoer van nutriënten op het biologische bedrijf vindt veelal voor een belangrijk deel plaats door aanvoer van dierlijke mest. Om tot een evenwichtige nutriëntenvoorziening te komen, is dit vaak niet toereikend: óf de stikstof-voorziening is onvoldoende, óf de fosfaat- en kalivoorziening overschrijden de behoefte. Vlinderbloemigen brengen door hun stikstof-binding de bemesting in evenwicht en helpen zo de milieubelasting als gevolg van bemesting terug te dringen. Vlinderbloemigen vormen de stikstofbron voor de biologische landbouw. Dit omdat ze in staat zijn stikstof uit de lucht te binden. Voor een duurzame biologische akkerbouw en de groenteteelt zijn ze daarom onontbeerlijk, evenals voor de veehouderij. Uiteindelijk is ook de stikstof uit dierlijke mest in eerste instantie via vlinderbloemigen gebonden. 

 Kernpublicaties
 Stikstofdynamiek belicht: NDICEA (bioKennis bericht)
 Bouwplan pas compleet met teelt van vanggewassen (bioKennis bericht)
 Vlinderbloemigen brengen bemesting in evenwicht (bioKennis bericht)
 Stikstofbemesting: klaar voor de toekomst? Minder afhankelijk worden van dierlijke mest (Ekoland artikel)
   
 Meer publicaties
 Hulpmeststoffen beschikbaarheid en opname van stikstof in de biologische teelt van zomertarwe (rapport)
 Bijzondere bemesting: kansrijke strategieën voor duurzaam bodemmanagement (rapport)  
 Stikstofdynamiek Proefbedrijf 't Kompas: modellering met NDICEA (rapport)
 Lagere stikstofgift aardappels en uien; Dankzij veredeling efficiënter omgaag met stikstof en fosfaat (artikel Ekoland)
 Meer publicaties in de bioKennis Mediatheek
 
Trefwoorden: stikstof, vanggewas, vlinderbloemigen
 
 Dossier nieuwsberichten
05-08-2010 - Minder stikstof beschikbaar in ongeploegde proefveld met winterrogge als groenbemester
01-08-2010 - Stikstofplasticiteit bio-aardappel
30-06-2010 - Aanscherping mestregels vraagt om aanpassingen
23-04-2009 - Lagere stikstofgift aardappels en uien
17-03-2009 - Onderzoek naar stikstofmineralisatie binnen Nutriënten Waterproof
05-03-2009 - Luzerne of grasklaver in het biologisch bouwplan op zuidoostelijk zand?
18-07-2008 - Biologisch bedrijfssysteem op zandgrond onder EU-nitraatnorm en goede productkwaliteit
13-03-2008 - Stikstof uit hulpmeststoffen
16-08-2006 - Uitspoelingsmetingen Nutriënten Waterproof
22-06-2006 - Hergebruik stikstofrijk drainwater

 Lopende projecten
  Minder en anders bemesten MAB
  Veerkrachtige bodemvruchtbaarheidsstrategieën
  N-toolbox

 Contactinformatie

Wijnand Sukkel
, Wageningen UR
Geert-Jan van der Burgt, Louis Bolk Instituut