Valse meeldauw in ui: beheersen en voorkomen

Valse meeldauw kan ernstige problemen veroorzaken in ui. Jaren als 2002 en 2003 staan nog scherp in het geheugen. De ziekte greep in 2003 zó om zich heen, dat het zelfs tot Kamervragen leidde. Hieruit kwamen diverse acties voort, waaronder een speciale verordening om infectiebronnen aan te pakken. Daarnaast gaf het Productschap Akkerbouw (PA) opdracht aan Wageningen UR om diverse aspecten van de ziekte te onderzoeken en beheersstrategieën te ontwikkelen. De eerste resultaten worden zichtbaar. Daarnaast is er een grote doorbraak op het gebied van resistente rassen.

Symptomen en infectiecyclus
Valse meeldauw in ui wordt veroorzaakt door Peronospora destructor. Op de pijpen van de planten ontstaat paars schimmelpluis, gevolgd door lichtgroene tot gele ovale vlekken, vaak met een typische concentrische ringstructuur waarop later sporendragers worden gevormd. Door de schimmel sterft het blad af. In het algemeen worden in het teeltseizoen eerst de tweedejaars plantuien en winteruien ziek. Daarna volgt de infectie van eerstejaars plantuien en zaaiuien. Bij gunstig weer verspreidt de schimmel zich via sporen door de lucht. In korte tijd, zo’n twee weken, kan de ziekte exploderen van enkele tot wel 80% van de planten. Hele teelten of teeltgebieden kunnen worden bedreigd. Wanneer de schimmel kans ziet vanuit het blad in de bolletjes van de eerstejaars plantuien terecht te komen, is er gelijk een infectiebron voor het volgende teeltseizoen van de tweedejaars plantuien. Bij gunstig weer verspreidt de schimmel zich vanuit deze systematisch geïnfecteerde planten snel naar andere planten. Er ontstaat een haard, en van hieruit waaien de sporen over naar andere percelen, waaronder ook eerstejaars plantuien en zaaiuien. Als dan opnieuw bolletjes van eerstejaars uien besmet raken, is de infectiecirkel rond.

systemische aantasting valse meeldauw in ui

Wat te doen tegen valse meeldauw?
Resistente rassen bieden veel perspectief. De eerste rassen komen mogelijk over één tot twee jaar op de markt. De mogelijke ziektewerende werking van compost wordt onderzocht. Hieronder staan een aantal tips om valse meeldauw te beheersen en voorkomen.

 proefveld uien  
  • Hou je strikt aan de PA-verordening tegen valse meeldauw in ui.
  • Werk mee aan de oprichting van een zelfhandhavingsgroep in regio’s met veel uienteelt. In de Zuidlob van Flevoland is al zo’n groep werkzaam van gangbare en biologische telers.
  • Controleer het gewas nauwgezet op zieke planten. Hoe eerder zieke planten worden ontdekt, des te kleiner de kans op verspreiding.
  • Brandt de zieke planten om de schimmel te doden. Vroeg branden betekent oogstschade en opbrengstderving, maar die weegt niet op tegen de gevolgen van verspreiding van de ziekte.
  • Preventief ’s nachts beregenen lijkt een goede manier om verspreiding van de ziekte te voorkomen. Het is nog niet bekend wanneer en hoelang er het beste beregend kan worden.
  • Besmette eerstejaars uitjes krijgen in de biologische teelt standaard een warm waterbehandeling. Er is een discussie gaande of dit niet voor de gehele uienteelt verplicht moet worden.

 Kernpublicaties
Valse meeldauw in ui: beheersen en voorkomen (bioKennis bericht)
Beheersing valse meeldauw (Peronospora destructor) in uien: proefjaar 2009 (rapport Wageningen UR)
Beheersing valse meeldauw (Peronospora destructor) in uien: proefjaar 2008 (rapport Wageningen UR)
Beheersing valse meeldauw (Peronospora destructor) in uien: proefjaar 2007 (rapport Wageningen UR)
Beheersing valse meeldauw (Peronospora destructor) in uien: proefjaar 2005 (rapport Wageningen UR)
Beheersing valse meeldauw (Peronospora destructor) in uien: proefjaar 2004 (rapport Wageningen UR)
Bestrijding van valse meeldauw in uien in biologische landbouw (flyer Vetabio)
Beheersing van valse meeldauw in uien (website Kennisakker)
 Meer publicaties
Opties voor beheersing van valse meeldauw in ui zonder synthetische bestrijdingsmiddelen (rapport Wageningen UR)
Valse meeldauw in biologische uien: Effecten van compost (rapport LBI)
   
Meer publicaties in de bioKennis Mediatheek

Trefwoorden: valse meeldauw ui

 Dossier nieuwsberichten
26-08-2010  Beheersing valse meeldauw in uien
08-03-2007  Beheersing van valse meeldauw in ui
22-02-2007  Valse meeldauw in ui verdwijnt met warm water

 Lopende projecten

Er zijn geen lopende projecten

 Contactinformatie

Olga Scholten, Wageningen UR