Aangevreten planten roepen om hulp
- Sector:
-
Glasgroente
23-7-2009
Gewassen die aangevallen worden door plagen, zenden SOS-geurstoffen uit. Dit lokt natuurlijke vijanden naar de aangetaste plek. De tuinbouw zou beter gebruik moeten maken van dit principe, aldus onderzoekers van Wageningen UR in een artikel in Onder Glas van maart 2009.
Witte vlieg op komkommer
Planten liggen voortdurend onder vuur van een leger insecten. Ze proberen de aanvallen te pareren door allerlei verdedigingsmechanismen met gifstoffen, verteringsremmers, dikke celwanden en haren op het blad te ontwikkelen.
Planten maken vaak gebruik van het principe ‘de vijand van mijn vijand is mijn vriend’. Ze bieden beschutting en voedsel aan natuurlijke vijanden van vraatinsecten. Ook staat onomstotelijk vast dat planten SOS-signalen uitzenden als ze worden aangetast. Als je weet waar je op moet letten kun je het zelfs ruiken; de geur van gemaaid gras is een voorbeeld. Het is zelfs zo dat planten een andere geurstof verspreiden bij ‘gewone’ mechanische beschadiging dan bij specifieke insectenvraat. Per plaaginsect komt een andere geur vrij; de chemische productie van deze geurstoffen in de plant komt op gang als het speeksel of de verteringsvloeistoffen van de plaaginsecten in contact met de plant komen. Ook blijken de buurplanten in verhoogde staat van paraatheid te komen als ze de geurstoffen van een aangevallen plant opmerken. Ze kunnen daardoor sneller reageren als ze zelf aangevreten worden.
Onderzoekers proberen momenteel een methode en meetapparatuur te ontwikkelen om vroegtijdig een specifieke aantasting te signaleren en de locatie daarvan in de kas te bepalen. Daarnaast wordt onderzocht hoe je gebruik kunt maken van de eigen afweer van de plant. Het blijkt namelijk dat sommige planten harder ‘om hulp schreeuwen’ dan hun soortgenoten. Je zou dus kunnen veredelen op deze eigenschap en zorgen dat alle planten in een kas duidelijke signalen afgeven. De plaagbestrijding wordt dan veel effectiever; roofinsecten dwalen niet langer rond op basis van zwakke signalen. Het laboratorium voor Entomologie doet momenteel langjarig onderzoek naar de veredelingsmogelijkheden. Het project wordt uitgevoerd samen met veredelaars, leveranciers van natuurlijke vijanden en het Laboratorium voor Plantefysiologie.
Klik hier voor de samenvatting en het volledige artikel ‘Aangevreten planten roepen om hulp’ uit Onder Glas van maart 2009.
Contact informatie:
Marcel Dicke, Laboratorium voor Entomologie, Wageningen UR