Compost uit natuur en landschap

Sector:
Biodiversiteit
18-2-2010

Bij het beheer van natuurgebieden en landschapselementen zoals houtwallen, rietlanden en singels, komt veel plantaardig materiaal vrij. Afvoer en verwerking daarvan drukken zwaar op de beheerskosten. Biologische boeren kunnen die druk verlichten door het materiaal na compostering te gebruiken. Biokennis onderzoekt de mogelijkheden, waarbij landbouwkundige, natuurlijke en juridische overwegingen een rol spelen.

Natuurbeherende organisaties hebben naar schatting jaarlijks te maken met 100.000 tot 200.000 ton plantaardig materiaal uit natuurterreinen zoals rietvelden, laagproductieve hooilandjes en regelmatig gemaaide heide. Bij het maaien van bijvoorbeeld rietlanden, komt op jaarbasis al gauw 6 ton droge stof maaisel per hectare vrij. Boeren hebben de beschikking over composteerbaar materiaal van het eigen bedrijf en van gepachte gronden, bijvoorbeeld in de vorm van late maaisneden met te lage voederwaarden, maar ook andere gewasresten en maaisel en snoeisel uit landschapselementen.

Verbinding landbouw met natuurbeheer
Van oudsher gebruiken boeren materiaal uit de omgeving; het speelde een essentiële rol bij de verzorging van de bodemvruchtbaarheid. Eeuwenlang benutte men heideplaggen en hooi om de mineralenkringloop op het bedrijf aan te vullen. Vandaag de dag liggen de relaties anders: de meeste natuur wordt beheerd door natuurbeherende organisaties, waardoor materialen uit natuurgebieden minder bereikbaar zijn voor de landbouw. In het licht van de steeds strengere regelgeving rond bemesting en de toenemende vraag naar 100% biologische meststoffen, is het sluiten van regionale mineralenkringlopen door verbinding van landbouw met natuurbeheer echter weer onder de aandacht gekomen.
Compostering van plantaardig materiaal stabiliseert de mineralen in organische stof, doodt ziektekiemen en onkruidzaden en levert een schoon product dat bijdraagt aan duurzame bodemkwaliteit. Bovendien mag compost van materialen uit natuurgebieden als biologische meststof toegepast blijven worden, omdat natuurgebieden als biologisch oorsprongsgebied gelden. Zo kan de eeuwenoude relatie tussen natuur en landbouw worden hersteld.

Meer weten? Lees dan het hele bioKennisbericht Biodiversiteit en Landschap # 4, ‘Compost uit natuur en landschap’.

Contact informatie: Merijn Bos, Louis Bolk Instituut