Een gezonde bodem is een belangrijke productiefactor voor de agrarische ondernemer. Biodiversiteit, natuurontwikkeling, waterbergend vermogen en lagere broeikasgasemissies zijn weer belangrijke zaken voor de maatschappij. Verschillende belangen van verschillende groepen die soms met elkaar in conflict komen. Het rapport ‘Duurzaam bodembeheer in de Nederlandse landbouw’ benadrukt de rol en verantwoordelijkheid van de landbouw voor een duurzame, gezonde bodem nu en in de toekomst. Hiervoor is een gezamenlijke aanpak van overheden, agrarische sector, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen nodig. Dit rapport biedt hiervoor de ingrediënten.
Agrarisch ondernemer
Centraal in het rapport staat de agrarisch ondernemer: hoe kan hij door zijn keuzen en handelingen de bodem duurzamer beheren? De verschillende doelen die met bodembeheer worden nagestreefd zijn zowel gesteld vanuit het perspectief van de ondernemer als vanuit een bredere, maatschappelijke waarde. Het gaat om doelen als hoge productiviteit per ha en hoge productkwaliteit, maar ook hoge bodemweerbaarheid (en dus lage behoefte aan chemische gewasbescherming) en ruimte voor biodiversiteit en sluiten van kringlopen.
Inhoud rapport
Bodembeheer omvat in het rapport alle keuzen, handelingen en maatregelen van de ondernemer die de bodem en zijn directe omgeving beïnvloeden. Het gaat om vijf clusters van bodembeheer: 1) waterbeheer, 2) vruchtwisseling, 3) grondbewerking en berijding, 4) bemesting en 5) gewasbescherming. Hoewel ondernemers en samenleving het belang van duurzaam bodembeheer erkennen, wordt een eensgezinde, gezamenlijke aanpak belemmerd door soms conflicterende belangen. Voor de tien belangrijkste combinaties van grondsoorten en sectoren zijn knelpunten benoemd en worden oplossingen voorgesteld. Het rapport geeft een overzicht van kennis- en innovatieopgaven om de komende jaren aan te werken. Ook wordt aangegeven welke kennis al voorhanden is, maar nog beter verspreid moet worden. Veel knelpunten zijn op te lossen door hiaten in kennis op te vullen en door innovatie-ontwikkeling op gebied van bodemstructuur, bodemvruchtbaarheid en bodemleven. Het rapport brengt aldus de bouwstenen voor een kennisagenda in kaart. Bedrijfsleven en overheid kunnen daarmee samen de prioriteiten bepalen.
Wageningen UR (University & Research centre) en het Louis Bolk Instituut schreven samen het bovengenoemde rapport in opdracht van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I). Zij hebben in het rapport hun visie verwoord op de verschillende implicaties en complicaties van duurzaam bodembeheer. Daarbij is zowel gekeken naar de gangbare als biologische landbouw. Veel belanghebbenden zijn geraadpleegd: van landbouworganisaties, provincies en ministeries, terreinbeheerders tot waterschappen en kennisinstituten.
PDF van Brochure en rapport