Minder rijpaden en meer opbrengst

Sector:
Akkerbouw en groente
12-11-2009 Door de ontwikkeling van navigatiesystemen is het mogelijk om gebruik te maken van vaste rijpaden. Voordelen van rijpaden voor de biologische teelt? Een vlakke grond, waardoor mechanische onkruidbestrijding beter gaat en een homogenere opkomst, omdat het homogenere zaaibed nauwkeuriger zaaien mogelijk maakt.

Voordelen
Bij rijpadenteelt rijdt de landbouwer/teler over vaste ‘rijpaden’, steeds over dezelfde (smalle) sporen. Slechts een zo klein mogelijke oppervlakte wordt bereden. Dit spaart de bodemstructuur en de condities voor het gewas zijn zo optimaal mogelijk. Bij permanente rijpaden (gewasverzorging, oogst en grondbewerking) kan de meeropbrengst tot ruim 10% oplopen.
Onderzoek met seizoensgebonden rijpaden in biologische landbouw (oogst en grondbewerking niet op rijpaden) gaf meer mineralisatie, minder emissie van klimaatgas, betere waterhuishouding, minder onkruid te zien. Ook is de bodem is eerder bewerkbaar. Bij sommige gewassen is er een meeropbrengst vastgesteld.

Teelsysteem
Bij het rijpaden wordt het teeltsystemen gestandaardiseerd (spoorbreedtes, zaai-, plant- of pootafstanden, werkbreedtes). Rijpaden moeten zoveel mogelijk jaar in jaar uit op dezelfde plaats liggen. Diverse systemen zijn mogelijk afhankelijk van transport, loonwerk, benodigde capaciteit en machines. Ieder systeem heeft zijn voor- en nadelen. Bij systemen met een spoorbreedte van 3,15 of 3,20m kunnen relatief goedkope 3-meter machines worden ingezet, waarbij het percentage bereden oppervlakte toch minimaal is. Ook is er eenvoudig extra ruimte te creëren is om de rijpaden iets breder te maken.
Voor biologische bedrijven vormt de onkruidbrander vaak een belangrijk uitgangspunt voor de standaard werkbreedte. Bij een brander van 3 meter breed is een spoorbreedte van 3 meter of iets meer aantrekkelijk
Bij 6 meter werkbreedte van de mechanisatie maakt het voor het percentage bereden oppervlakte meestal niet veel uit wat de spoorbreedte is. Nadeel van dit 6-meter systeem met 1,5m werkbreedte is dat bepaalde gewassen (ui, knolselderij) met standaardmechanisatie niet passen.

Hardware
De overstap naar rijpaden vraagt meerdere aanpassingen aan het machinepark. Automatische besturing van de machines met RTK GPS een vereiste, vanwege de minimale precisie en om altijd de rijpaden op dezelfde plek te kunnen leggen. Bij rijpaden ontstaan sporen en verdicht de grond. Bij grondbewerking en mechanische onkruidbestrijding is het belangrijk om de sporen direct op te vullen, bijvoorbeeld door de zijplaten van een rotorkopeg omhoog te zetten. Ook de bandenkeuze speelt een rol. Let ook op het gewicht van de trekker en de machine en pas de bandenspanning daarbij aan.

Contact informatie: Sander Bernaerts, DLV Plant