Biologisch zaaizaad
Een flink aantal ziekten kan via zaad of pootgoed overgaan op de volgende generatie. Schimmels in of op gangbaar uitgangsmateriaal kunnen chemisch bestreden worden, maar voor biologisch materiaal zijn alternatieve behandelingen nodig. Nog beter is het om de besmetting tijdens de productie te voorkomen. Het LNV-onderzoeksprogramma ‘Biologisch Uitgangsmateriaal’ heeft de volgende resultaten opgeleverd.
Methoden zijn ontwikkeld om de aanwezigheid van de Alternaria-schimmel of Xanthomonas-bacterie in kool al bij kleine hoeveelheden te ontdekken. Daarnaast zijn veldwaarnemingen gedaan om de ontwikkeling en het tijdstip van optreden vast te stellen. Zaadbedrijven gebruiken deze kennis voor het ontwikkelen van maatregelen om besmettingsrisico’s te verkleinen.
Een methode is ontwikkeld om aanwezigheid van vruchtboomkanker (schimmelziekte) in jonge fruitboompjes sneller te achterhalen. Hierdoor kan het besmettingspercentage van een partij appelboompjes voor het uitplanten bepaald worden. Boomkwekers kunnen hiermee een kwaliteitsgarantie geven aan de fruitteler.
Voor het uitsorteren van besmette zaden met pathogenen of zaden van lagere kwaliteit door andere oorzaken, is een spectrofotometrie-methode ontwikkeld op basis van de ‘kleur’ van individuele zaden. Deze methode maakt herkenning van besmette tarwezaden met Fusarium goed mogelijk. In samenwerking met zaadbedrijven wordt nu onderzocht voor welke ziekten of kiemkrachtproblemen deze methode nog meer geschikt is.
Productie van alcohol door beschadigde zaden lijkt een bruikbare merker, welke snel is te meten met behulp van ademanalyseapparatuur. Dit geeft zaadbedrijven mogelijkheden om na proefbehandelingen de warmwaterbehandeling te maximaliseren en zo zaden te ontsmetten zonder chemische middelen.
Biologische middelen zijn onderzocht die geschikt zijn om de weerstand van jonge planten te verhogen. Bepaalde zouten en extracten van schimmels of bacteriën blijken effectief. Hoewel ze niet het niveau haalden van synthetische middelen, kunnen ze de valse meeldauwaantasting op koolbladeren toch fors beperken.
Infectie van zilverschurft (knolziekte) kan gedeeltelijk worden teruggedrongen door ontsmetting met bepaalde etherisch oliën of organische zuren. Hiermee kan een fors cosmetisch probleem voor de verkoop van biologische aardappelen worden aangepakt.
Klik hier voor het Ekoland-artikel 'Kwaliteit van biologisch zaaizaad en pootgoed'.