Vaccinatie van lelies tegen LMoV: haalbaar of ongewenst?
- Sector:
-
Bloemisterij
2-12-2009
Het idee klinkt aanlokkelijk: lelies zodanig vaccineren dat ze niet meer vatbaar zijn voor leliemozaïekvirus (LmoV). Een Japans bedrijf heeft hiervoor een vaccin ontwikkeld. PPO Bloembolen heeft samen met lelieveredelaars de optie vaccineren voor Nederland onderzocht. Er blijken nogal wat bezwaren aan vaccinatie te kleven, is te lezen in Bloembollenvisie.
Virusinfecties in bolgewassen veroorzaken opbrengstverliezen en beperken het internationale handelsverkeer tussen landen met strikte regelgeving over de aanwezigheid van virussen in plantenmateriaal. Bladluizen zijn de belangrijkste verspreiders van virussen in lelie. Zij zijn te bestrijden met minerale olie, pyrethroïden en luisdodende middelen. Dit is niet alleen schadelijk voor het milieu, maar bestrijding verhoogt ook de productiekosten.
Als een plant met een mild virusisolaat wordt geïnfecteerd, is deze plant vaak niet meer vatbaar voor virusisolaten die heftige virussymptomen veroorzaken. Dit actief besmetten wordt vaccineren of crossprotectie genoemd.
Criteria voor vaccinatie
Het Japanse bedrijf Nippon Del Monte (NDM) vaccineert lelies en bezit sinds kort een mild isolaat van leliemozaïekvirus (LMoV) dat geen of nauwelijks virussymptomen veroorzaakt. Het bedrijf zoekt Nederlandse partners om voor dit isolaat de mogelijkheden van vaccinatie te bestuderen. PPO Bloembollen heeft samen met een aantal lelieveredelingsbedrijven onderzocht of vaccinatietechnologie voor Nederlandse bedrijven een geschikte beschermingsstrategie tegen plantenvirussen biedt. Samen hebben zij een lijst met criteria opgesteld waaraan een plantenvaccin in algemene zin moet voldoen en hebben de vaccinatietechnologie van NDM hieraan getoetst. In het artikel zijn de algemene criteria voor een vaccin in de vorm van een zwak virusisolaat te lezen.
Niet onderscheidbaar
Eén van de criteria is dat vaccinatie niet mag leiden tot teeltbeperkingen, risico-inperkende maatregelen of handelsbeperkingen. Omdat volgens de NDMvaccinatiestrategie een gewas 100% geïnfecteerd is met een zwak virusisolaat, zijn moeilijke handelsdiscussies te verwachten. Er is een groot risico dat bladluizen het vaccin verspreiden naar niet-gevaccineerde lelies of een ander gewas als tulp. Ook is het vaccinvirus in laboratoriumtoets niet te onderscheiden van andere (agressieve) LMoV-virussen. Vooral dit laatste argument heeft zwaar meegewogen bij de gezamenlijke beslissing dat Nederland niet geïnteresseerd is in de ontwikkeling van de vaccinatietechnologie tegen LmoV in lelie.
Een uitgebreide toelichting op de vaccinatietechnologie is op te vragen bij het
Productschap Tuinbouw, die dit onderzoek ook heeft gefinancierd.
Contact informatie:
Maarten de Kock, PPO Bloembollen van Wageningen UR