Vergroten mogelijkheden voor teelt van rode bes, kruisbes, framboos en braam

Sector:
Fruit
13-1-2010 De biologische teelt van houtig kleinfruit (bessen, frambozen, bramen) wordt belemmerd door een aantal moeilijk te bestrijden ziektes. In 2009 is gestart met onderzoek om deze ziektes te voorkomen of te bestrijden om zo de perspectieven van houtig kleinfruit te vergroten. Ook in de gangbare teelt is het toegelaten middelenpakket zeer beperkt. Biologische bestrijding en managementstrategieën zullen zeker ook door de gangbare praktijk worden opgepakt.

Taksterfte
Bij rode bes en kruisbes komt taksterfte voor veroorzaakt door de schimmel Eutypa lata. Op drie gangbare bedrijven wordt bij rode bes al enkele jaren een biologisch middel (met een Trichoderma-achtige antagonist) als wondbehandeling getoetst. Ook zijn de mogelijkheden voor toediening van wondafdichtmiddelen en/of antagonisten via een aangepaste snoeischaar in onderzoek.

Echte meeldauw
Bij kruisbes en zwarte bes komt Echte meeldauw voor veroorzaakt door de schimmel (Sphaerotheca mors-uvae). Bij de biologische teelten moeten de middelen voor de bestrijding van meeldauw frequent worden toegediend. Zwavel kan worden toegepast, maar dat kan fytotoxische verschijnselen geven.
Het middel Armicarb, ook wel bekend als kaliumbicarbonaat of bakpoeder, blijkt bij het kruisbessenras Invicta de aantasting van Echte meeldauw sterk te kunnen reduceren.
Een wekelijkse curatieve behandeling, waarbij alleen werd gespoten bij een zichtbare meeldauwaantasting, gaf een gemiddelde aantasting van 45% en een wekelijkse preventieve behandeling met de hoogste dosering Armicarb gaf zelfs minder dan 15% aantasting, in vergelijking met een onbehandeld praktijkperceel met gemiddeld 90% onverkoopbare vruchten. De gebruikte spuittechniek gaf onvoldoende bedekking van de vruchten en is nog voor verbetering vatbaar. Ook gaan de onderzoekers experimenteren met het spuiten op basis van een waarschuwingsmodel in plaats van wekelijks spuiten.

Stengelziekten
Bij bramen en frambozen zijn in de biologische teelt geen bestrijdingsmiddelen beschikbaar voor bestrijding van stengelziektes. Het voorkomen van deze stengelziektes is alleen mogelijk door teeltmaatregelen en rassenkeuze. In 2009 is een onderzoek gestart naar de ziekteverwekkers. Bij framboos werd een nieuwe stengelziekte gevonden Fusarium avanaceum. Bepaalde stengelziektes blijken secundiar te zijn en leiden pas na beschadigingen van de stengels tot schade. Zo vormen beschadigingen door de frambozenschors-galmug tot invalspoorten voor die schimmels.

Contact informatie: Marcel Wenneker, PPO van Wageningen UR